Burnout

Burnout

Burnout (of burn-out)

De eerste signalen van een burnout zijn vaak een ervaren toename van druk(te). Omdat er nog weinig andere alarmsignalen zijn denk je dit vaak op te kunnen lossen door meer energie te gaan leveren (harder te gaan werken). Het leveren van meer energie laat de onbalans echter nog verder vergroten. Onze fysieke en mentale weerbaarheid is (in de meeste gevallen gelukkig) behoorlijk groot en zal het systeem (vaak ongemerkt) in een soort overlevingsmodus zetten. Echter deze modus kost nog meer energie dan gebruikelijk, je krijgt zelf op een gegeven moment door dat je met 100km per uur door de mist rijdt, je weet dat er ergens een muur staat maar je bent niet meer in staat om zelf op de rem te stappen. En dan toch nog volkomen onverwacht volgt de onvermijdelijke klap: BOEM! Het hele systeem zegt stop! De energie is opgebrand, de rek is eruit, kortom: burnout.

Deze toestand van niet meer kunnen opladen is de burnout. Je systeem is alle veerkracht kwijt. Herkenbare symptomen van deze toestand zijn de volgende bemerkingen:

  • je voelt je emotioneel uitgeput;
  • zonder aanwijsbare reden voel je je verdrietig (of reageert heel heftig op emotionele zaken zoals een film of verhaal terwijl je dat voorheen nooit deed);
  • je reageert prikkelbaarder dan normaal;
  • zaken waar je vroeger je hand niet voor om zou draaien leiden tot paniekaanvallen;
  • je kan dingen moeilijker onthouden, je raakt steeds dingen kwijt, afspraken moeten in een agenda staan en vallen je zwaar;
  • zaken die je vroeger energie gaven en die je leuk vond doen dat nu niet meer (desinteresse, onverschilligheid);
  • dingen waar je vroeger goed in was lijk je ineens niet meer te kunnen, dit geeft je een gevoel van “ik kan ook niets”;
  • je kunt je slecht concentreren (bijvoorbeeld moet je zaken drie keer lezen om te begrijpen wat er staat)
  • je slaapt slecht terwijl je je heel moe voelt
  • je krijgt steeds vaker een cynische opstelling naar anderen
  • je kunt last krijgen van allerlei onverklaarbare fysieke klachten.

Autoveer
Ik vergelijk de veerkracht van een mens ook wel eens met die van een autoveer. Normaal is die veerkrachtig en in staat steeds volledig terug te veren naar zijn uiterste stand (van kortdurende spanning naar geen spanning in de veer). Als je de autoveer echter heel zwaar belast veert hij (steeds) minder terug (er blijft spanning op staan). Als deze toestand van (te) zware belasting blijft bestaan verliest de veer op termijn het vermogen om überhaupt nog terug te veren. Dit is een ernstige toestand voor een autoveer die onherroepelijk leidt tot het vervangen van de veer! Als mens ben je echter zelf die veer dus is dit een toestand die voorkomen moet worden.
Het is moeilijk te accepteren dat het niet meer gaat. Mensen zien niets aan je (er zit geen gips om) en toch ben je ziek. Het maakt je onzeker, de dingen die vroeger als vanzelfsprekend gingen gaan nu met veel moeite of helemaal niet meer, je kent jezelf niet meer. Aan je omgeving en vooral op je werk kun je het niet goed uitleggen, je hebt immers nog twee functionerende armen en benen. Er is altijd de angst dat je ontslagen zult worden omdat je jouw werk wellicht niet zou aankunnen.

Toch is het belangrijk zo snel mogelijk hulp te zoeken!

Een burnout gaat nooit vanzelf over. De veer krijgt zijn veerkracht zonder duidelijke ontlasting en revisie nooit meer volledig terug. Er moet dus iets gaan veranderen. Dit begint met het weghalen van de belasting van de veer (lichamelijk herstellen, de innerlijke batterij weer opladen).
Daarna kan er gewerkt gaan worden aan de oorzaken van het optreden van de burnout. Het heeft een reden waarom je omgaat met de dingen zoals je dat doet. Je goede eigenschappen hebben je waarschijnlijk heel veel gebracht, maar het zijn tegelijk ook je valkuilen wanneer je doorslaat in je goede bedoelingen. Het verkrijgen van inzicht in je eigenschappen en de manier waarop je die inzet zijn een belangrijke stap naar het verkrijgen van regie op je leven. Met dit verworden inzicht is het vervolgens mogelijk je valkuilen vroegtijdig te leren herkennen.

Wat levert een burnout hersteltraject je op?
Je gaat hernieuwde levensvreugde vinden. Doordat je leert bewust regie te nemen over de inzet van je energie ben je instaat je veerkracht op orde te brengen en te houden. Je leert zaken anders vast te houden ( en niet om ze los te laten want van veel zaken wil je helemaal geen afstand nemen, je wilt er goed mee kunnen omgaan). Na een burnout hersteltraject ben je veel beter in staat te herkennen wat bij jouw hoort en wat bij een ander. Je krijgt rust en de mogelijkheid steeds ontspanning te kunnen vinden. Je leert minder “moeten”. “Moeten” wordt omgezet in “Willen” (wat een basis voor nieuwe energie is). Je wordt niet meer geleefd, maar je neemt zelf regie over je leven.
Omdat een burnout onlosmakelijk is verbonden  met een werksituatie nemen we die gedurende het burnouthersteltraject ook uitgebreid onder de loep. Gedurende het traject werk je (al naar gelang je eigen wens en bevinden) aan de re-integratie bij je werkgever (1ste spoor) of richting een 2de spoor (outplacement). Tijdens dit onderdeel van het hersteltraject komen ook je drijfveren, talenten en competenties aan de orde.

Als je meer wilt weten raad ik je aan ook eens een kijkje te nemen bij de Stichting Burnout. Direct behoefte aan een vrijblijvend gesprek? Neem dan contact met mij op.